LEKSYKON PRZYPRAW: Kardamon, królowa przypraw i afrodyzjak

2020-10-08
LEKSYKON PRZYPRAW: Kardamon, królowa przypraw i afrodyzjak
Nazwa: kardamon, zielony Elettaria cardamomum, czarny Amomum subulatum, królowa przypraw.
Pochodzenie: Indie, Sri Lanka, Gwatemala i Salwador.
Wygląd: roślina zielna, osiąga od 2 do 4 metrów wysokości, kłącze bulwiaste i długie, liście osiągają 70 cm długości i 8 cm szerokości; kwiatostan biało-fioletowy, to długie grono, kielich trójząbkowy, korona zielonkawoseledynowa. Owoce trójkomorowe torebki z nasionami (kardamonem), zawierają ok. 9% olejku kardamonowego.
Smak: intensywny, ostry i korzenny smak, aromat.
Zastosowanie: kulinaria, jako przyprawa dań i wypieków, medycyna właściwości lecznicze, kosmetyka
kardamon przyprawa korzenna rycina
Kardamon jest najstarszą i jedną z najdroższych przypraw na świecie. Historycy twierdzą, że ta wyjątkowa przyprawa była już znana 4 tysiące lat temu. Egipcjanie żuli jej nasiona w trosce o higienę jamy ustnej, natomiast w indyjskiej ajurwedzie można znaleźć zapisy o tym, że przed wiekami ludność stosowała go na problemy trawienne, kłopoty z apetytem oraz schorzenia typu astma, zapalenie oskrzeli. W antycznej Grecji i Rzymie aromat kardamonu (olejek pozyskiwany z nasion) inspirował ludność do tworzenia pięknych perfum o intensywnym i trwałym zapachu.

Rodzaje kardamonu

Kardamon należy do grupy imbirowatych i można wyróżnić dwa gatunki rośliny, czarny i zielony. Kardamon czarny posiada duże owoce koloru brunatnego o długości 3 cm. Owoce zielonego kardamonu są zielone i dużo drobniejsze.
Oba rodzaje mają drobne i czarne nasionka, które wykorzystuje się jako przyprawę. Pachną podobnie, ale doświadczony nos wyczuje różnice: kardamon zielony pachnie orientalnie, pikantnie i słodko, podczas gdy czarny ma w swoim aromacie wyczuwalną cierpkość i świeżość. W Polsce sprzedawany jest głównie kardamon zielony.

kardamon-ziarno-green-essenceDlaczego nasiona kardamonu są tak cenne?

Owoce kardamonu to przede wszystkim olejek eteryczny (borneol, kamforę, pinene, karwone, eucalyptol, terpinene, sabinene). Owoc może zawierać nawet do 9% olejku, jednak przeciętnie jest to 3-4%, wszystko zależy od odmiany, sposobu suszenia i wybielania surowca. Aby roślina w pełni dojrzała potrzebuje 3 lat, później owocuje przez okres 10-15 lat. Zastosowanie znajdują wyłącznie jego owoce, które zbiera się jesienią. Owoce suszy się zgodnie z tradycją, czyli na słońcu lub, bardziej nowocześnie, w specjalnych suszarniach.

Czy kardamon posiada właściwości odżywcze?

Kardamon jest niskokaloryczny pomimo szeregu składników odżywczych. W 100 g mieści się około 300 kcal, białka 11 g, węglowodanów 68 g z czego 30 g to błonnik. W ziarnach można znaleźć dużą ilość witaminy C, będącej silnym przeciwutleniaczem. Zawiera witaminy z grupy B oraz liczne minerały. W kardamonie nie brakuje wapnia oraz żelaza. Owoce rośliny są bogate w cynk, magnez, potas oraz fosfor. Rolę antyoksydantów pełnią też związki garbnikowe nadające przyprawie charakterystyczny, lekko ostry smak. Wyjątkowy aromat zawdzięcza olejkom eterycznym.


Kardamon w medycynie

  • Kardamon często dodaje się do leków związanych z zaburzeniami łaknienia i pracy układu pokarmowego, łagodzi smak lekarstw i wzmacnia apetyt.

  • Poprawia przemianę materii, czyli wspomaga proces odchudzania, jednocześnie oczyszcza organizm z toksyn (polecany przy diecie oczyszczającej).

  • Posiada właściwości antyseptyczne, czyli żucie ziaren kardamonu pomaga w pozbyciu się nieprzyjemnego zapachu z ust, nawet tego z czosnku.

  • Korzystnie wpływa na układ trawienny: wzmaga apetyt, wspomaga wchłanianie pokarmów, ułatwia trawienie białek, przeciw działa zapaleniu jamy ustnej.

  • Pomaga w łagodzeniu bóli reumatycznych i zapobiega rozwojowi wirusów, a także działa moczopędnie.

  • Olejek eteryczny z kardamonu posiada silne właściwości przeciwkonwulsyjne, czyli łagodzi gazy i leczy kolki oraz skurcze.

  • Skuteczny w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Doskonale rozgrzewa ciało i mobilizuje układ immunologiczny do produkowania przeciwciał i walki z infekcją. Można stosować do inhalacji, które oczyszczą drogi oddechowe.

  • Przy przeziębieniu warto wcierać olejek z kardamonu w klatkę piersiową, plecy i stopy, w ten sposób rozgrzejemy ciało i złagodzimy bóle mięśni podczas infekcji.

Kardamon to też afrodyzjak

W medycynie Dalekiego Wschodu kardamon słynie z poprawiania nastroju. Od wieków był znany, jako afrodyzjak. Olejek z nasion rośliny kardamon w ziarnach - green Essencejest dodawany do męskich perfum, by rozbudzić żądze wybranki. Kardamon stymuluje też produkcję endorfin - hormony szczęścia nie tylko poprawiają nastrój, ale przeciwdziałają stanom depresyjnym i lękowym. Aromat przyprawy powoduje także rozluźnienie ciała, sprzyjając chwilom relaksu i redukując skutki stresu.
Kardamon w postaci przyprawy można dodawać także do kawy lub czekolady, które rozbudzą zmysły niejednej osoby.

Kardamon w kosmetyce

Kardamon znalazł miejsce także w kosmetykach, jako dodatek płynów do kąpieli, żeli pod prysznic i balsamów. Rozgrzewa skórę, redukuje cellulit, zwalcza stany zapalne skóry, odpręża i wprowadza w nastrój.

"Królowa przypraw" w kuchni

Kardamon, obok wanilii i szafranu jest najdroższą przyprawą świata. Znaleźć go można w wielu indyjskich mieszankach przyprawowych (curry, garam masala).

Przyprawa doskonale poprawia smak mięsa, ryb, gulaszów, pasztetów oraz pieczeni, nadając im lekko cytrynowy aromat. Pasuje także do deserów i dań na słodko. Stosowany przy wypiekach świątecznych typu pierniki, marcepany.
Zastosowanie znalazł także w nalewkach, wódce i likierach. Dodatek kawy i herbat, nada im piękny korzenny aromat. Połączenie z gałką muszkatołową, cynamonem i goździkami wprawi w nastrój świąteczny niejedną osobę. Bardzo dobrze komponuje się w ciastach typu szarlotka, jabłecznik, ciasto marchewkowe i dyniowe.

kardamon mielony aromatyczny 200g
 
Kardamon najlepiej kupować w całości, a przed samym użyciem należy rozłupać ziarenko i doprawić przygotowywaną potrawę.

Warto skorzystać z właściwości, jakimi obdarowuje nas "królowa przypraw".
Pokaż więcej wpisów z Październik 2020

Polecane

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixelpixel